Насиба ая ёлғиз ўғлига келин танлаб анча юрди. Тақдир ришталарининг бир-бирига қандай боғланиши Оллоҳга ҳавола – Аҳрор Гулхуморни танлади. Бунга сабаб эса, унинг шифохонага дўстини зиёрат этиш учун бориши эди. Тўрт-беш кундан бери Гулхуморни кузатиб юрган Тўлқин дўстига унинг мақтовини келтирди.
Аслида ҳам камсуқум, одобли ва чиройли ҳамшира қиз кўпчиликнинг эътиборини қозониб улгурганди. Ўқишни яқинда битириб келиб, ўз ишига астойдил киришган, барчага бирдек муомала қиладиган бу қиз Аҳрорнинг ҳам кўнглига ёқа бошлади. Эшикдан салом бериб кириб келган қизга кўз қирини ташлаган йигитнинг қалбида нимадир йилт этгандай туйилди.
Одобинг саломингдан билинар, деган халқ нақли бор. Дўстининг олдига тез-тез ташрифи уни қизга янада яқинлаштира бошлади. Унинг Зулхумор синглиси ҳам бор эди. У ҳам ўқишда ўқирди. Ота-онаси сўраб-суриштириб, Аҳрорнинг совчиларига розилик беришди. Аҳрор ҳам ўқимишли йигитлардан эди. Тўй-томошалар билан келин остона ҳатлади.
Зулхумор бўш пайтларида опасига уй ишларида ёрдам берарди. Оилага қувонч олиб келган кетма-кет туғилган икки нафар фарзанд Гулхуморни, баъзида чарчатиб юборарди. Аҳрор ишдан келгунича унча-мунча ишларга улгурмай ҳам қоларди. Насиба ая: “Худога шукур, келин олдим. Энди менинг ҳам елкамга офтоб тегди” – дея қариндошлариникига тез-тез меҳмондорчиликка борадиган бўлганди.
Учинчи фарзандига ҳомиладор бўлгач, Гулхумор жудаям қийналиб кетди. Дўхтирлар кўригидан ўтгач, ваҳимаси икки ҳисса ортганди. Гулхуморнинг учинчи боласини туғишга қийналишини айтишса ҳам у аборт қилишга рози бўлмади. Икки қизалоғи каби эсон-омон қутулиб оламан, деган хаёл билан тинчланди.
Ой-куни яқинлашгани сари юрагида қандайдир ваҳима уйғонарди. Тунлари уйқуси қочиб, узоқ вақт бир нарсаларни ўйланиб ўтирадиган бўлди. Аҳрор ўзи ишдан чарчаб келгач, хотинидаги бундай ўзгаришларни, деярли пайқамасди. Банданинг бошида қандай синовлар борлиги аён эмас. Тўлғоқ азобини тортиб, анчагача у ён-бу ёнга ағдарилиб ётди. Оёқларидан мадор кетгандай ўзини нохуш сеза бошлади. Насиба ая келинининг аҳволидан хабар топгач, зудлик билан туғруқхонага олиб борди…
У шифокорнинг: ўғил неварали бўлдингиз, деган гапидан юраги энтикиб кетди. Қувончи ичига сиғмай, суюнчи тарқата бошлади. Гапни нимадан бошлашни билмаган шифокордан келинининг аҳволини сўради. У эса кўзларини ердан узолмай: “Келинингизни олиб қололмадик, бандачилик, хола. Туғиш жараёни жудаям оғир кечди” – деди. Ҳозиргина қувониб турган қайнонанинг кўз олди қоронғулашиб кетди. Аҳрорнинг аҳволини таърифлаш мушкул эди. Оллоҳнинг тақдири олдида бандаси ожиз экан, начора…
Гулхуморнинг яқинлари ичига чироқ ёқса ёришмасди. Учта жўжабирдай набиралари кимнинг қўлида қолиши ҳақида қайғуришарди. Онасининг дийдорини кўрмаган, она сутидан тотиб, иссиқ тафтини сеза олмаган Ёдгорбекнинг аҳволи нима кечади?..
Зулхуморнинг курсдоши Ойбек жуда ҳам келишган, одобли йигит эди. Икковининг гап-сўзлари бир-бирига мос келдими, ҳарқалай, қалин дўст эдилар. Лекин дўстлик аста-секин муҳаббат, дея аталмиш ширин, азобли бир туйғуга алмашгани қачон. Ойбек Зулхумор билан ҳар учрашганида севги изҳор қилишни мўлжаллаб қўярди-да, юзма-юз келганларида эса, нима деярини билмай, сўзидан адашиб қоларди. Қолаверса, ўқишни битирмай, турмушга чиқмайман, деган шаддод Зулхуморга бу ҳақда оғиз очишга юраги бетламасди.
Зулхуморнинг опаси оламдан ўтгач, ўқишга ҳам келмай қўйди. Ўқишдан бир йиллик таътил олиб, жиянига қарашаётган экан. Телефон орқали гаплашганида ўзи Ойбекка барини гапириб берди. Энди кутишдан бошқа чора йўқ. Ахир шу аҳволда, юрагига қил сиғмай турганида унга севги изҳор қилиш унинг устидан кулиш билан баробар эди. Сабр қилиб, Зулхуморнинг ўқишга қайтишини кутишга аҳд қилди…
Орадан беш-олти ой вақт ўтди. Ёдгорга Зулхумор қарагани учун бошқаларга, кўнмайдиган бўлди. Икки қизалоқ ҳам холасига бағир босиб қолишганди. Келинининг вафотидан сўнг Насиба ая ўзини тамоман олдириб қўйганди. Қон босими дамодам кўтарилиб, уй ишларига қаролмай қолди. Зулхуморга оиланинг барча икир-чикири маълум эди. Энди олдинда Аҳрорнинг бошини икки қилиш масаласи турарди.
Насиба ая Зулхуморга оғиз солишга қудаларидан ийманарди. Қиз бола бўла туриб, унинг уч болали эркакка турмушга чиқишига, асло кўзи етмасди. Ёдгорбекнинг Зулхуморга ўрганиб қолганини кўриб, невараларини бировга турткилатишни ҳам хоҳламаётганди. Охири, қудаларини уйига таклиф этиб, уларга маслаҳат сола бошлади. Аҳрор ушбу қарорни эшитиб: “Ойи, Зулхуморнинг бизга қилган шунча яхшилиги эвазига қайтарган раҳматингизми бу? Униям ўзига яраша орзу-ҳаваслари бордир. Мен учун келажагини поймол этишига йўл қўймайман. Йўқ, асло!” – деди.
Ота-онаси ҳам минг андиша, минг истиҳола билан қизларига сўз очдилар. Зулхумор ўйлана-ўйлана, охири, рози эканлигини маълум қилди. Икки жиянчаси, ўз фарзандидай меҳр қўйган Ёдгорбек учун шу қарорга келишга мажбур бўлди. Онасининг: “Қизим, жиянларинг ўгай она қўлида хўрланиб кетади” – деган сўзларини инобатга олди…
Зулхуморнинг поччасига теканини эшитган Ойбек муҳаббатини юрагига кўмишга мажбур бўлди… Тоғ тоғ билан учрашмайди, одам одам билан учрашмоғи муқаррардир. Орадан йиллар ўтиб, Гулхуморнинг икки қизи турмушга чиқди. Ёдгор ҳам уйланиш учун ҳаракатланди. Қўшни қишлоқлик Зулфия исмли қизга совчи қўйди. У онасининг ўз холаси эканини билмасди ҳам. Қизлариям онасининг юз тузилишларини эслашолмасди. Шунинг учун ҳаммасига у она эди…
Айтилган манзилга етиб боришди. Ҳовлидаги супада кенг яғринли, сочларига оз-моз оқ оралаган, ўйчан қиёфадаги эркак киши ўтирарди. Қудаларнинг келганини пайқагач, у бегона аёллар юзига кўз қирини ташлади. Улардан бири кўзига иссиқ босилгандай бўлди. Бир пайтлари севгисини изҳор этолмаган, қанча-қанча тунларини бедор ўтказишга мажбур этган, олдингига қараганда анча оғир-вазмин бўлиб қолган Зулхумор унинг қаршисида эди. Қизига совчи бўлиб келиб турганди.
Ўзидан кўзларини узолмай қараб турган одамга, беихтиёр назар ташлаган Зулхумор Ойбекни кўргач, ичида бир нарса узилгандай бўлди. Чунки у ҳам Ойбекни жуда қаттиқ севганди…
Гулбаҳром ОБОТОВА,
“Шуъла” ижодий уюшмаси аъзоси.