Сайрам туманининг Қорамурт қишлоғида истиқомат қилувчи, ҳозирги кунда 13 неварани вояга етказиб, тарбиялаётган Рўзимат ота САИДОВ айни кунларда 70 ёшини қарши олмоқда. Узоқ йиллардан буён халқ учун хизмат қилаётган отахоннинг ҳаёт йўли юртдошларимизга, айниқса ёшларимизга ибрат бўларлик.
Қуйида Рўзимат ота билан ўтказилган суҳбатни диққатларингизга ҳавола этамиз.
– Сизнинг эл ободлиги учун қилган ишларингиз ҳақида кўпчилик эшитмаган. Суҳбатимиз дебочасида ўзингиз ҳақингизда айтиб ўтсангиз…
– Менинг отам Улуғ Ватан уруши қатнашчиси бўлган. 1966 йили ўрта мактабни битирганимдан кейин, олий ўқув юртига ҳужжат топширдим. Лекин омадим келмади. Ўқишга кирмасдан, ўз эрким билан армияга боришга ният қилдим. Хизматни Черногорск шаҳрида ўтадим. Бир йилдан сўнг таътил беришди. Дам олишда Сайрам туманига келдим.
1968 йили 1 август куни эса, тунги соат иккида Польша, Германия, Чехословакияга хизматга олиб кетишди. Рота старшинаси лавозимида хизмат этганман. У ерда кўрмаган нарсаларни кўрдик. Яхши хизматларим учун газеталарга чиқдим.
Армиядан келганимдан бери туманда экология инспектори лавозимида фаолият юритиб келяпман. Иш фаолиятимнинг доираси аҳолини сув билан таъминлаш, дов-дарахтларни, табиатни қўриқлаш соҳаларини қамрайди.
Қорамурт қишлоғидаги 250 оила яшайдиган маҳалла қўмитасининг раисиман. Тоғли жойдан халққа сув етказиб беришни, помидор етиштиришнинг “исроилча услуби” билан ишлашни қўлга олганман. Мана, ҳозирги кунда 100 гектар ерда помидор, бодринг етиштирдик. Хўжаликда 100 нафар хотин-қиз иш билан таъминланган. Шунингдек, меваларни қайта ишлаш цехларини ҳам маҳсулот билан таъминлаб турибмиз. Ўзим уларни қўриқлашда жонбозлик кўрсатаман.
– Жамиятимиздаги ёшларнинг ўрни, уларнинг тарбияси ҳақида нима дея оласиз?
– Оилаларда ажрашишлар кўп, хўш, улар ким? Ёшларимиз, албатта. Уч, тўрт болани тирик етим қилиб, ажрашиб кетаётганлар қанча? Эрта бир куни вояга етган фарзандлар ўзларининг ота-оналарини излашмайдими? Ажрашишга ажрашиб олиб, алимент тўламай қочиб юрганлар қанча!
Ёшларни тўғри йўлга солиш, уларнинг яхши фарзандлар бўлиб вояга етишлари йўлида ҳар хил ишлар олиб боряпмиз. Энг асосийси, улар олий ўқув юртларига ўқишга кириб, илмли-билимли бўлиб, халқ учун хизмат қилишлари керак. Сигарет чекманглар, ароқ ичманглар, турмушларингиз бузилмасин, бунинг учун шунга лойиқ ҳаракат қилинглар, дея насиҳат қиламиз.
Ёшларнинг, кўриб турганимиздек, ҳар бирининг қўлида телефон. Шу билан овора бўлиб, баъзан, ҳатто, ёнидан ўтиб кетаётган инсонга салом беришни унутишади. Ёшларга инсоф берсин. Уриш-жанжал қилишмасин. Яхши кадрлар бўлиб етишишсин. Ёмонлик бошларига тушмасин.
Оилаларга ўз фарзандларини жамиятга фойдаси тегадиган инсонлар қилиб етиштиришда куч-қувват берсин. Ҳеч кимнинг бошига ёмон савдо тушмасин. Замонимизни тинч сақлаб турган элимиз Президенти омон бўлсин. Қозоғистонимиз ўсаверсин, гуллаб-яшнайверсин!
– Ажрашишларнинг асосий сабаби нимада, дея ўйлайсиз?
– Менимча, ҳамма нарса ота-она тарбиясига боғлиқ. Ота-она фарзандларини тергаб ва уларга ҳаётнинг тўқмоқларига қандай бардош бериш мумкинлиги хусусида тўғри насиҳат берган ҳолатларда ушбу ишларнинг олдини олса бўлади. Тарбияга тушунмаганлар кечаси юришади, жанжаллашишади.
Шунингдек, ҳамма бало ичкиликдан келиб чиқади. Ичкилик сотадиган дўконлар ярим тунгача очиқ, ўйинхоналарни айтмайсизми? Бола уларга пулни қаердан олади? Албатта ота-онаси беради. Ҳамма жиноят мана шу ароқдан келиб чиқади. Ярим кечаси ичиб олиб, кўчаларда тўда-тўда бўлиб юришади. Ҳар хил сабабларга кўра, бир гуруҳ иккинчи гуруҳ билан ёқалашиб, қанча навқирон ёшларнинг умри қирчинидан қийилаяпти, қанчалари ногирон бўлиб қолишаяпти…
– Шу муаммоларни ҳал этиш борасидаги таклифларингиз қандай?
– Ҳозир ҳар қадамда тўйхона, тўйдан чиққандан сўнг эса, жанжал. Таклифларим: маҳалла оқсоқоллари билан кенгашиб, тўйни вақтлироқ бошлаб, вақтлироқ тугатиш. Тунда тўйдан кейин ёшлар ўз билганларини қилиб юришибди. Дўконларни, тўйхоналарни вақтлироқ ёпиб, ҳамма тинч, осойишта уйқуга кетсин.
Ёшлар тарбияси масаласида туман, қишлоқ ҳокимлари билан биргаликда йиғин ўтказсак. Унинг қарорини қабул қилиб, бир неча оқсоқолга имзо қўйдириб, тўйхона ва дўконлар маълум бир вақтда, масалан, соат 22.00 да бекитилиши керак, деган кўрсатма чиқарилиши зарур. Агар ана шу вақтда ёпилмаса, уларга жарима солинсин.
Ажрашишлар бўйича ҳам насиҳат ишларини олиб бориш даркор. Маҳалла оқсоқоли сифатида уларни яраштириш учун ҳар хил йўлларни таклиф этамиз. Ота-онасига алоҳида уй қуриб беринг, фарзандлар етим бўлмасин, деймиз.
– Халқ хизматидан чарчамаяпсизми?
– Чарчаганимни тан олишим керак. Ёшларимиз орасидан ҳам эли учун жон куйдирадиган фидокорлар етишиб чиқса, деб юрибмиз. Яқиндагина қишлоқдаги қабристонни ободонлаштириш ишларини уюштирдим. Қабристоннинг ичида дарахтлар ўсиб кетган. Кириб, фотиҳа ўқий, десангиз, юришга йўл йўқ.
Қорамуртдан кўп олимлар етишиб чиқишган. Уларнинг яқинлари Астана, Алмати, Тошкент шаҳарларидан келишса, қабристоннинг аҳволидан уяламиз. Ҳаммамизнинг охирги борадиган манзилимиз у ер. Шу сабабли, қабристонни ҳам ҳамқишлоқлар билан тозаладик. Энди шу ерга ҳам асфальт ёйсак, йўлакчалар қилсак…
Илгари СЭС ходимлари билан назорат юритиб, кўчаларга ахлат тўктирмасдик. Дарахт кесганларни кўрсам: Бир дарахт кессанг, ўн дарахт эк! – дейман. Ҳамма ишласа, ҳаётимиз яна ҳам яхшироқ бўлади.
– Сермазмун суҳбатингиз учун ташаккур!
ГУЛНОЗА суҳбатлашди.