Мана, Ғалаба куни ҳам яқинлашиб қолди. Бу кунлар бизга осонликча келмаганини тарих орқали, боболаримизнинг сўзлаб берган ҳикоялари орқали биламиз. Урушнинг келтирган мислсиз зарарлари, оқибатлари ҳақида эса, бир қанча адибларнинг тарихий асарларидан ўқиганмиз.
Гарчи бугун қора зулматга тўла, даҳшатли у йилларни тасаввур қила олмасак ҳам, бугунги фаровон ҳаётимизни қадрлашга ўрганишимиз даркор экан. Бундай хулосага келишимга сабаб нима?
Мен Улуғ Ватан уруши қатнашчилари ёзган асарларни ўқиганман. Бугун эса, уруш қатнашчиларидан бири билан учрашдим. У киши билан бўлган суҳбатдан сўнг, ҳозирги мана шу ҳаётимиз олтинларга қиёс эканлигини англадим.
Қанча-қанча китоблардан ўқиганимда қийинчиликларни кўз олдимга келтирардим. Лекин бугунги эшитганларим ҳаққоний ва ўзгача бўлди. Миллионлаб умрларнинг завол этилишига сабаб бўлган уруш бизнинг ўлкаларни ҳам айланиб ўтмади.
Бош муҳаррирдан вазифа олиб, уруш қатнашчиларидан бири бўлган ва Манкент қишлоғида истиқомат қилувчи Шорасул бобо Бўзовнинг қутлуғ хонадони томон йўл олдим. Ўзим у киши ҳақида билмайман. Манзил ҳам мўлжалда.
Ёрдамга таксичилар келишди. Улар Шорасул бобонинг Манкент қишлоғи бўйича ҳаёт бўлган ягона уруш қатнашчиси эканлиги, ёши тўқсондан ошиб қолганлиги ҳақида маълумотлар беришди. Уйини ҳам кўрсатиб қўйишди. Салом-алик, илиқ қарши олишдан сўнг, Шорасул бобо ўзининг урушга борган пайтлари ҳақида гапириб берди:
– Мен 1943 йили Семей шаҳрига фронтга тайёргарлик кўриш учун чақирилгандим. Бу ердаги икки йиллик ҳарбий хизматим давомида мени Польшага олиб боришган. У пайтларда уруш ниҳоясига етай, деб қолган вақтлар эди. Бизни охирги, яъни Берлиндаги жангга юборишди. Немислар чекингунга қадар жанг қилдик. Уларнинг ярим аскари панада яшириниб турган экан. Шу дамда бироз аскарлардан айрилиб қолдик. Ғалаба яқин эди. Шу жангда мен ҳам жароҳатландим. Командир жароҳатимни кўриб, госпиталга юборди. Бу орада: “Совет армияси Берлинни олди!” – деган хабар тарқалди. Биз босқинчиларнинг устидан ғолиб бўлдик. Гарчи уруш тугагани ҳақида аниқ ҳукм чиқарилса ҳам, у ерлардаги сиёсий вазифалар учун аскарлар қолиши керак эди. Лекин менинг соғлигим бунга тўғри келмади. Польшага келиб, бироз даволаниб, Ватанимга қайтдим. Она қишлоғимдаги яқинларим мени интиқлик билан кутиб олишди…
Шорасул бободан суҳбат олар эканман, у кишининг кўксидаги медалларига қараб, хаёл сурардим: буларнинг ҳар бирида бир тарих бор, ахир!
“Ҳа, сизлар каби ёшлар бизлар бошдан кечирган тарихни билишлари керак, ташрифинг учун раҳмат!”– дея сўзларини якунлаган бобо қўлларини очиб, дуо қилди: “Юртимиз тинч бўлсин, халқимиз тўқ бўлсин. Элбошимиз омон бўлсин. Келаси йили шу кунларга соғ-саломат, омон-эсон бўлган ҳолда ўйнаб-кулиб етайлик. Оллоҳ ўзгага муҳтож қилмасин!”.
Бу дуоларнинг ҳақиқий маъносини англагандек бўлдим. Бобога узоқ умр тилаб, набираларининг тўйларида бош-қош бўлишини тилаб, уйларини тарк этдим.
Қадрли муштарий, сиз-чи? Мана шу ҳаётимизнинг қадрини биласизми?
ГУЛНОЗА.