26 январь куни бўлиб ўтган “Шоҳ Эдип” драматик асарининг намойиши жудаям аъло даражада ўтди. Чунки бу театрга бориб, мен, худди-ки, бир эски даврга қайта бориб қолгандай, ўша даврнинг одамларини кўриб тургандай ҳис қилдим ўзимни. Ижро жараёнида актёрларнинг устига кийган кийимлари, уларнинг ролга берилиб, шундай фожиаларни маҳоратона тасвирлаб берганликлари мени лол қолдирди.
Намойишнинг мақсади ҳам жуда чуқур фикрлаштирилган. Чунки боланинг ўзга бировга бериб юборилганиям катта сабоқ, яъни ҳозирги кунда ҳам болаларни болалар уйига ташлаб кетишлар, ўз болаларига ғамхўрлик кўрсатмай, бемеҳрлик туйғулари жудаям кўпайиб бормоқда. Ва яна ушбу кўринишда кўрсатилган тарбия “Шоҳ Эдип”нинг тақдир тақозоси билан ўз онасига уйланганлиги.
Булар, ҳақиқатдан ҳам, ҳозирги кунда одамлар қанча ўз тақдирларидан қочиб қутулиш мақсадида ўзларини не ҳолларга солишмоқда, лекин бунинг охири нима билан якунланишидан бехабар. Кўринишда тасвирланган эшик эса, гўё яхшилик ва ёмонликнинг ўртасида турган дарвозага ўхшайди. Бир чеккада ўлик боласини бешикда қучоқлаб ўтирган онанинг фарёди асар якунлангунича давом этди.
Бу кўринишда кимлардир болага зор бўлиб, унинг фарёди кўкларга етса, кимлардир ўз туққан болаларини кўчага ташлаб кетаётганлиги ҳам баён этилган. Томоша давомида саҳнадан буғ каби чиқиб турган ҳаво ҳам, атайлаб шу саҳнага мослаштирилиб қилингандай. Чунки бу ҳаводан эски замоннинг ҳиди, қийинчиликнинг ҳиди сезилгандай бўлди. Ва яна саҳнада усти-боши йиртиқ, кир ва оч халқнинг фарёди ҳам ёшларимизга: кўзингизни очинг сиз ҳозир баркамол, озод ҳаётда яшамоқдасиз, сизнинг ёнингизда ҳамма яқинларингиз, еб-ичадиган таомингиз, киядиган кийимингиз бутун, деяётгандай.
Бир неча асрлар бурун, ҳақиқатдан ҳам, бобо-момоларимиз шундай яшашган улар шундай кунларни бошларидан кечиришган, мен эса, фақат бир кунгина ўша оламга тушиб қолгандай бўлдим, фақат бир кунгина уларнинг ҳаётини томоша қилганимда менинг қалбимни аянч, қайғу қоплади.
Улар эса, қанча йилларни азоб-у қайғулар билан кечиришган экан. Бу билан мен шундай хулоса чиқардим-ки, бизлар қийинчиликка дучор бўлсак, тезда ваҳимага тушарканмиз, унинг ечимини топиш учун ўзимизни не кўйларга солиб, қийналар эканмиз. Аслида бизларнинг, шунчаки, яшаётган бир кунимиз қанчалик бахт-у шодлик эканини англаб етдим.
Кўринишнинг охирида “Шоҳ Эдип” ўз кўзларини ўйиб ташлайди, бу: кўзингизни ҳозирдан очинг, атрофингиздагиларни қадрланг, Оллоҳ томонидан берилган ҳар бир нарсани баҳолай билинг, ҳар бир инсон, ҳар бир нарсанинг қадр-у қимматини билинг, кунлар келиб, шу нолиган кунингизни ҳам кўролмай қолишингиз мумкин, деганидир.
Шу сабабли, азизлар, ҳозирги кунларга сонсиз шукурлар айтайлик, қўлимизда борини йўқотиб, кейин пушаймон еб қолмайлик. Боримизда ҳам, йўғимизда ҳам инсонларга ўрнак бўладиган яхши кишиларнинг қаторларида бўлайлик, иншооллоҳ!
Мана шундай асарни саҳналаштирган вилоят ўзбек драма театри актёрлари ва актрисаларига улкан миннатдорчилик изҳор этаман. Мени театрга таклиф этган Собиржон Абдуллаевга ҳам раҳмат! Шу кишининг таклифи орқали мен илк марта мазкур саҳна асарини томоша қилдим.
Энди эса, оиламиз аъзолари билан тез-тез театрга бориб туришни мақсад қилиб қўйдим. Сабаби, театр ҳаёт мактаби эканлигига яна бир карра амин бўлдим.
Севара АДАҲАМОВА,
Оқбой қишлоғи.